عشق واقعی بین دو تن اتفاق می افتد که به درجاتی از عرفان در سلوک خویش با خویش (با ذهن) رسیده باشند. سود و زیان در آن نیست. عاشق در لازمان و لامکان زندگی می کند. از این رو تابع محاسبه های بازاری نیست. وقتی عشق از راه می رسد که انسان به درجه ای از تواضع و فروتنی ، نه در رابطه بلکه در برابر معرفت ، علم ، تجربه ، انصاف ، حقوق و مقولاتی از قبیل عشق رسیده باشد. یعنی زیاد به ذهن خود بها ندهد. چنانچه در قالب ها و چارچوب هایی زندانی نباشد ، می تواند عشق را دریابد. دنیای محاسبه و چارچوب دنیای عشق نیست.

از هزاران کس یکی خوش منظر است

که بداند او به صندوق اندر است

دکتر پیمان آزاد ، عشق و عقلانیت